ŚrodaWlkp.

Powiatowy Portal Internetowy

Start

Artykuły

Rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja.

Wpisany przez Mariusz

czwartek, 23 kwietnia 2009 22:29

Obchody rozpocznie uroczysta msza święta "Za ojczyznę" w Kolegiacie p.w. NMP. Po mszy św. uczestnicy obchodów, w tym władze samorządowe miasta i powiatu przejdą przed pomnik Jana Henryka Dąbrowskiego, gdzie złożą wiązanki kwiatów.

Planowany program uroczystości:

godz. 10.00 - uroczysta msza św. "Za ojczyznę" w Kolegiacie p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny;

godz. 11.00 - przemarsz uczestników obchodów przed pomnik Jana Henryka Dąbrowskiego;

godz. 11.15 - uroczystości przed pomnikiem J.H. Dąbrowskiego:

- odśpiewanie hymnu narodowego przy akompaniamencie orkiestry dętej OSP w Środzie Wlkp.;

- przemówienie okolicznościowe Burmistrza Miasta Środy Wlkp.;

- odśpiewanie pieśni patriotycznych;

- złożenie wiązanek kwiatów przez delegacje;

- zakończenie uroczystości.

Po zakończeniu uroczystości wszyscy chętni przejdą za orkiestrą na Stary Rynek, gdzie odbędzie się pokaz musztry paradnej.

Organizatorem uroczystości jest Urząd Miejski w Środzie Wlkp.

Z historii ...

3 maja 1791 r. Sejm Rzeczypospolitej, obradujący w Warszawie przyjął Ustawę Rządową, która przeszła do historii jako Konstytucja 3 Maja. Było to 218 lat temu.

Podobnie jak w tajemnicy opracowywano tekst konstytucji, tak samo termin głosowania nad nią był pilnie strzeżony przed większością sejmową. Posłużono się tu podstępem. Postanowiono skorzystać z wyjazdu części posłów na święta wielkanocne, podczas gdy część posłów wtajemniczonych pozostała w stolicy. W dniu 3 maja zmobilizowane przez obóz patriotyczny rzesze mieszczaństwa i plebs warszawski wyszły na ulice. W sejmie marszałek udzielił głosu deputacji do spraw międzynarodowych, która złożyła sprawozdanie o groźnej sytuacji zewnętrznej Polski. Wystąpienie przyjęło z dużą powagą i zrozumieniem. Posłowie domagali się ratowania państwa, a kiedy król oświadczył, że widzi to tylko we wzmocnieniu państwa i nowej konstytucji przystąpiono do odczytywania jej projektu. Po odczytaniu i okrzykach "zgoda! zgoda!" król złożył przysięgę na wierność konstytucji i wezwał posłów do udania się do Kościoła św. Jana w celu jej zaprzysiężenia. Posłów witała potężna manifestacja całej Warszawy, a magistrat warszawski i cechy wystąpiły z chorągwiami.

Najważniejsze postanowienia Konstytucji 3 Maja ...

1. Wprowadzono podział władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Zlikwidowano istniejący od XVI w. konflikt pomiędzy "majestatem a wolnością". W wyniku tego kompromisu tron Rzeczypospolitej stał się dziedziczny w saskiej dynastii Wettynów, ale sejm pozostał naczelnym organem władzy, dysponującym pełnią praw ustawodawczych.

Władzę ustawodawczą miał sprawować dwuizbowy sejm składający się ze szlachty - posesjonatów i plenipotentów miast. Zmniejszono znaczenie senatu. Zniesiono liberum veto i instrukcje poselskie. Kadencja sejmu miała trwać dwa lata, a ustawy miały być uchwalane większością głosów.

Władzę wykonawczą miał sprawować król wraz ze Strażą Praw, której podlegały wszystkie urzędy w kraju. Ministrowie byli odpowiedzialni przed sejmem. Król był przewodniczącym Straży Praw, obsadzał urzędy, w czasie wojny sprawował naczelne dowództwo nad wojskiem. Wprowadzono zakaz konferencji i rokoszów.

2. Została zniesiona odrębność między Koroną, a Litwą. W miejsce dotychczasowych odrębnych wprowadzono jednolite - rząd, wojsko i skarb.

3. Konstytucja potwierdzała przyjęte wiosną 1791 r. prawa dla mieszczan i Żydów. Oprócz szlachty w skład sejmu weszło dwudziestu czterech plenipotentów czyli pełnomocników miast z prawem głosu jedynie w kwestiach dotyczących miast i mieszczan.

4. W kwestii chłopskiej przyjęto zasadę "wzięcia stanu chłopskiego pod opiekę praw i rządu krajowego" - oznaczało to, że umowy zawarte między chłopem a szlachcicem o zamianę pańszczyzny na czynsz nie mogły być przez szlachtę samowolnie zmieniane.

5. Konstytucja 3 Maja czyniła z Rzeczypospolitej nowoczesną monarchię konstytucyjna pozostawiając jednak ustrój stanowy. Wzmocniła się, kosztem magnatów, pozycja średniej szlachty, wzmocniono władzę państwową i królewską. Magnatom odebrano decydujący wpływ na sejmikach i sejmie. Unowocześniano organizację władz państwowych dopuszczając do niej mieszczan oraz tworząc nowe kadry urzędnicze.

Konstytucja 3 Maja była ostatnią próba ratowania Rzeczypospolitej przed utratą niepodległości. Była wyrazem patriotyzm różnych warstw narodu.